Чиро пирӯзии овозхони тоҷик ва намояндаи Русия барои Юрувижен ҷанҷолбарангез шуд?

Пирӯзии як овозхони тоҷиктабор дар мусобиқаи Юрувижени Русия ба баҳсҳои нажодӣ ва миллигароёнаи доғе дар маҳофили сиёсию фарҳангӣ ва фазои маҷозии ин кишвар доман задааст. Ҳатто бархе аз сиёсатмадорони рус бо ишора ба хостгоҳ ва гароишҳои фикрии ин овозхон аз натиҷаи ин мусобиқа ибрози нохушнудӣ кардаанд.
Манижаи Сангин, овозхони тоҷики муқими Русия, рӯзи 8 морс бо иҷрои таронае ба номи “Зани рус” дар мусобиқаи ниҳоии Юрувижени Русия бештарин имтиёз (39.7 дарсади орои бинандагон)-ро ба даст овард ва пирӯз эълом шуд.
Ду гурӯҳи дигар бо номҳои Тумошӣ (2mashi#) 35.7 дарсад ва Тер Моитз (Therr Maitz) 24.6 дарсад аз орои бинандагони телевизиюнро ба даст оварданд. Бад-ин тартиб, Манижаи Сангин барои ширкат дар мусобиқаи ниҳоии Юрувижен аз Русия номзад шуд. Ин мусобиқа қарор аст 18 то 22 мей дар шаҳри Рутердоми Ҳуланд баргузор шавад.
‘Зани рус’
Ба гузориши расонаҳои Русия, намоҳанги хонум Сангин тайи ду рӯз дар сафҳаи Юрувижени Русия дар Ютюб беш аз ду милюн боздид дошта ва акнун аз марзи се милюн ҳам гузаштааст. Дар ин видеу Манижа дар либоси қирмиз бо тарҳе шабеҳи либоси фазонавардон зоҳир мешавад. Чаҳор тани дигар бо ӯ ҳамхонӣ мекунанд.
Вай пас аз иҷрои ин тарона ба шабакаи ЮрувиженТивӣ гуфтааст: “Ин тарона дар бораи таҳаввули худогоҳии зан тайи садаҳои гузашта дар Русия аст. Зани рус роҳи шигифтангезеро аз як кулбаи деҳқонӣ ба самти ҳаққи интихоб кардан ва интихоб шудан (аз аввалин маворид дар ҷаҳон) ва аз коргоҳҳои тавлидӣ то парвоз ба фазо тай кардааст. Ӯ ҳаргиз аз муқовамат дар баробари килишеҳо ҳарос надошта ва ҳамеша масъулиятпазир будааст.”
Мегӯяд ҳамин мавзӯъ манбаъи илҳомаш барои таҳияи оҳанги тозааш дар рӯзи ҳаштуми морси 2020 дар ҷараёни як сафари ҳунарӣ буда, вале як сол баъд барои нахустин бор онро иҷро кардааст.
Пардохтан ба мавзӯъи занон таҳаввули тозае дар фаъолияти ҳунарии ӯ нест. Вай ба ъунвони як кунишгари ҳуқуқи занон дар Русия шинохта мешавад. Ду сол пеш ба роҳандозии нармафзоре барои телефунҳои ҳамроҳ бо номи “Силсила” барои занони қурбонии хушунат кумак кард.
Дар намоҳанге бо номи “Модар” ҳам мавзӯъи занозорӣ дар Русияро матраҳ кард. Порсол ӯ нахустин сафири ҳусни нияти Кумисериёи ъолии Созмони Милал дар умури паноҳандагон аз Русия шуд.
‘Ифротгаро’
Бисёре дар Русия бо таваҷҷуҳ ба фаъолиятҳои Манижаи Сангин дар ҳимоят аз занон ва дигарбошон, оҳангҳои ӯро суннатшиканона ва мубаллиғи фарҳанги “бегона” ва дар тазод бо суннатҳои роиҷ дар Русия қаламдод мекунанд.
Григурӣ Игнотуф, мақоланивисм торнамои русии “Журнолистскоё Провдо” нивишта, ки Манижаи Сангин тарафдори феминисм (мактаби асолати зан) аст ва ин мактаби “ифротгаро”-ро дар Русия тарвиҷ мекунад – чизе, ки аз назари ӯ ҷомеъаи Русияро “аз дарун тазъиф мекунад.”
Вай нивишта: “Таронаи “Зани рус”-и Манижа ва андешаҳое, ки дар он матраҳ мешавад, як фоҷеъа аст. Ин як набарди бохтаи дигар аст барои ҳанҷормандӣ, барои арзишҳои суннатии ҷомеъаи мо. Пирӯзии дигари ифротгароии феминистӣ.”
Ин рӯзноманигори рус афзуда, ки феминисм “абзоре қавӣ” дар дасти неруҳои зиддирус аст ва баъид нест “урупоиҳои рӯшанфикр” ҷоизаи аслии Юрувиженро ба Манижа бидиҳанд.
“Аз Русияи тираву тор, масту хаставу кӯфта як зани феминист вориди мусобиқа шуда! Чигуна урупоиҳои рӯшанфикр ҷоизаи аслиро ба ӯ надиҳанд?! Аммо оё мо русҳо ба чунин пирӯзӣ эҳтиёҷ дорем? Оё Русия бояд бо чунин барандае таҳқир шавад? Ӯ ба мо чӣ хоҳад дод? Эҳсоси ғурур аз тасвире инчунинӣ аз “зан рус”-ро ё эҳсосе комилан мутафовитро?”
Фарди дигаре бо номи “Олексондер Зулуту” тӯморе интернетӣ ба роҳ андохта ва аз мақомҳои Вазорати фарҳанги Русия хостааст, ки монеъ аз рафтани Манижа ба Юрувижен шаванд. Ин тӯморро наздики се ҳазор тан имзо кардаанд.
Дар матни он омадааст: “Манижа, хонандаи суруди “Зани рус” дар таронаи худ аз феминисм ва дигарбошони ҷинсӣ ҳимоят мекунад ва дар ниқоби “мубориза бо хушунати хонаводагӣ” бо ниҳоди хонавода фаъъолона мубориза мекунад. Ин хонанда занонро ъалайҳи мардон мешӯронад ва бо замзамаи “Эй зани рус…” ба танаффури қавмӣ доман мезанад.”
‘На исловии комил…’
Нуктаи дигаре, ки мӯҷиби нороҳатии бисёре дар Русия шуда ва дар матни ин тӯмор ҳам бад-он ишора шудааст, қавмияти ин овозхон, яъне тоҷик будани ӯст. Манижаи Сангин зодаи Тоҷикистон аст, ки ҳамроҳ бо хонаводааш дар даҳаи 1990м, замони ҷанги дохилӣ ва дар авони кӯдакӣ ба Русия муҳоҷират карда ва дар онҷо бузург шудааст.
Тоҷикистон беш аз як милюн муҳоҷир дар Русия дорад. Бисёре аз ин муҳоҷирон коргарони мавсимӣ ҳастанд, ки ба корҳои сохтмонӣ машғуланд ва ба хонаводаҳои худ дар Тоҷикистон пул мефиристанд. Ҳаволаҳои онҳо тақрибан баробари ниме аз тавлиди нохолиси дохилии Тоҷикистон аст. Ҷудо аз муҳоҷирони мавсимӣ бисёре аз тоҷикон шаҳрвандони Русия ҳастанд.
Қаблан Манижаи Сангин бо нашри оҳанге ба номи “На исловии комил, на тоҷики асил” ин мавзӯъро матраҳ карда буд, ки ҷомеъаи Русия чандон миёнаи хубе бо муҳоҷирон надорад ва онҳоро ба ъунвони бахше аз ҷомеъаи Русия намепазирад. Паёми аслии ин тарона ин аст, ки “ман дар марзи байни тоҷик ва рус будан ба сар мебарам.”
Бавижа ҳузури тоҷикҳо дар Русия барои бисёре аз гурӯҳҳои нажодпарасти рус нохушоянд аст. Ҳамасола аз ҳамлаи гурӯҳҳои нажодпарасти мавсум ба “сартосон” ба атбоъи тоҷик ва кишварҳои дигари Осиёи Миёна ва Қафқоз гузориш мешавад. Бархе аз маҳофили сиёсӣ ҳам аз гароишҳои бегонаситезӣ дар Русия ҳимоят мекунанд.
‘Таҳқири миллати рус’
Яке аз ин гурӯҳҳо Ҳизби либерол-демукроти Русия ба раҳбарии Велодимир Жиринуфскӣ аст. Оқои Жиринуфскӣ борҳо суханоне эрод карда, ки бисёре онро тоҷикситезона медонанд. Ӯ аз нахустин шахсиятҳои сиёсии Русия буд, ки ба пирӯзии Манижаи Сангин вокуниш нишон дод.
Вай, ки аз аъзои Думои Русия аст, гуфт: “Ман мутмаин нестам, ки ин тарона барои боло бурдани обрӯ ва эътибори як зани рус, ва дар кул, Русия, хуб бошад. Оҳанге дар ин ҷойгоҳ бояд рӯҳияи мусбат эҷод кунад, мардумро хушҳол кунад. Чи касе онро интихоб карда? Ин оҳанг ба дарди кӣ мехӯрад?”
Олексондер Шерин, ъузви дигари порлумони Русия, гуфта интихоби Манижа ба маънои “таҳқири миллати рус” ва “нотавонии” ин миллат дар дифоъ аз худ аст. Нашрияи “Мускуфскӣ Кумсумулетс” аз қавли ӯ нивишта: “Мо замони фурӯпошии Шӯравӣ, вақте аз ҷамоҳири собиқи ин иттиҳод русҳоро ронданд, натавонистем (аз худамон) дифоъ кунем. Ҳоло як духтари хориқулъодаи тоҷик бо таронае барои таблиғи равобити ҳамҷинсгароёна аз Русия дар Юрувижен намояндагӣ мекунад.”
Витолӣ Милунуф, ъузви дигари Думои давлатӣ, ҳам гуфтааст: “Ин феминисти баростӣ ношинохта ва мағрур ҳеҷ иртиботе бо паёми мо барои урупоиҳо надорад. Ин ки фарҳанги ъолии русӣ тавассути ин фарди ҷаълӣ муъаррифӣ шавад, озордиҳанда аст.”
‘Ожонсҳои хориҷӣ’
Ба гузориши торнамои “Гозето.ру”, Юрӣ Лузо, бастакор, аз таронаи Манижа интиқод карда, ки дар ин оҳанг ҳеҷ нуте аз Русия вуҷуд надорад, ҳамагӣ нутҳои ғарбӣ ва омрикоӣ аст. Ин дар ҳолест, ки гуфта мешавад дар 12 соли мушорикати Русия дар Юрувижен Манижа аввалин овозхоне буда, ки ба забони русӣ тарона иҷро мекунад.
Албатта, шахсиятҳое ҳам дар дифоъ аз интихоби Манижаи Сангин ба ъунвони номзади Русия ба Юрувижен ва бозтоби зиндагии занони рус дар таронаи ӯ сухан гуфтаанд. Уксоно Пушкино, яке дигар аз аъзои Думои Русия, интиқодҳо нисбат ба ӯро бепоя хонда ва аз ҷумла ҳамкорони худаш дар Думоро ба нодида гирифтани мушкилоти занон дар Русия муттаҳам кардааст.
Торнамои Испутник аз қавли хонум Пушкино овардааст: “Тибқи додаҳои Пажӯҳишгоҳи иқтисоди Фарҳангистони ъулуми Русия, дастмузди занон 27 дарсад камтар аз ҳуқуқи мардон аст. Беш аз ду севуми издивоҷҳо дар кишвари мо аз ҳам мепошад ва дар 95 дарсади ин маворид фарзандон бо модар мемонанд, беш аз як милюн мавриди напардохтани нафақаи фарзандон аз сӯи падарон вуҷуд дорад. Бидеҳии падарони ҷудошуда ба фарзандонашон беш аз 200 милёрд рубл аст.”
Ба гуфтаи хонум Пушкино, аз занон дар Русия фақат дар рӯзи ҳаштуми морс (Рӯзи байналмилалии зан) қадрдонӣ мешавад ва дар ҳар замони дигаре сухан гуфтан аз мушкилот ва ҳуқуқи занон башиддат маҳкум аст. Давлати Русия то ба ҳол қонуни ҷилавгирӣ аз хушунати хонагиро тасвиб накардааст ва барои қурбониёни хушунат теъдоди бисёр андаки паноҳгоҳҳо вуҷуд дорад. Давлат созмонҳоеро, ки бо хушунати хонагӣ мубориза мекунанд, расман ба ъунвони “ожонсҳои хориҷӣ” сабт мекунад.
‘Хилофи шаръ’
Баҳсу гуфтугӯ бар сари пирӯзии Манижаи Сангин дар шабакаҳои иҷтимоъӣ низ бо ҷӯшу хурӯш ҷараён дорад. Бисёре аз корбарони руси ин шабакаҳо аз ин ки “як тоҷик” Русияро дар Юрувижен муъаррифӣ мекунад, ибрози нохушнудӣ мекунанд. Аммо шумори тарафдорони ӯ ҳам кам нест. Пойи намоҳанги Манижа дар Ютюб беш аз 60 ҳазор назар нивишта шуда ва бисёре мегӯянд аз ин оҳанг хушашон омадааст.
Пирӯзии ҷанҷолофарини Манижаи Сангин дар миёни ҳамтаборонаш дар Русия ва Тоҷикистон ҳам вокунишҳое ба дунбол доштааст. Ъиддае аз онҳо бо ибрози хушҳолӣ ин пирӯзиро фурсате барои боло бурдани эътимоди ба нафси тоҷикон дар Русия арзёбӣ мекунанд.
Аммо ъиддае дигар мегӯянд ӯ муъаррификунандаи фарҳанги Русия аст, на Тоҷикистон. Гурӯҳҳои мазҳабӣ аслан овозхонии як зани тоҷик дар чунин мусобиқотеро хилофи шаръ хондаанд.
Ъабдуллоҳи Давлат, пизишки тоҷики муқими Русия, дар сафҳаи фейсбукии худ аз нақши расонаҳои Русия дар барангехтани эҳсосоти миллигароёна интиқод кардааст.
Ба гуфтаи ӯ, нашрияи “Кумсумулскоё провдо” ъунвони матлаберо “Оё Манижа Русияро хароб мекунад ё мо девона ҳастем?” гузошта. Нашрияи дигаре ин ъунвонро баргузида, ки “Манижа: тоҷик ва лезбиян бо урупоиҳо аз зани рус мегӯяд”. Нашрияи “Рускоё Плонето” ъунвони матлаберо “Нимаисловӣ, ниматоҷик… Ту кӣ ҳастӣ, Манижа?” гузоштааст.
Манижаи Сангин аз авоили 2000 ба иҷрои мусиқӣ дар саҳна шурӯъ кард ва нахуст дар як тарҳи Рукуло дар Русия ширкат дошт. Баъдҳо таронаҳои худро ба таври мустақил забт кард. Намоҳангҳои русии ӯ дар Инстогром ва Ютюб бинандаи бисёре доранд ва ӯ то кунун ду олбуми такхонии худро мунташир кардааст.

Назар бидиҳед

Роёнишонии шумо нашр намешавад.